Harcarken Biriktir
  1. Ana sayfa
  2. Rehber
  3. Katılım fonu ve icazet

Faizsiz araçlar

Katılım fonu nedir? İcazet belgesi nasıl okunur?

Yazan: M. S. · Son güncelleme: 8 Ekim 2026

Katılım fonu, portföyünü faize dayalı olmayan para ve sermaye piyasası araçlarıyla oluşturan yatırım fonudur. SPK'nın Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği bu fonları "katılım şemsiye fonu" altında topluyor. Fonun faizsiz finans ilkelerine uygun olduğu ise SPK tarafından değil, portföy yönetim şirketinin çalıştığı bir danışma komitesinin verdiği **icazet** (fıkhi görüş) belgesiyle belgeleniyor. Bu belgenin kimden alındığı, ne zaman geçerli olduğu ve hangi koşullara bağlandığı, fonu incelerken bakılabilecek belgelerden biri.

Mevzuatta katılım fonu

SPK’nın Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1) fonları şemsiye fon türlerine ayırıyor. Madde 6’ya göre katılım şemsiye fonu, portföyü faize dayalı olmayan araçlardan (kira sertifikaları, katılma hesapları, ortaklık payları, altın gibi) oluşan fonları kapsar. Tebliğ, katılım fonları için katılım hesaplarına yatırılabilecek oranda da ayrı bir sınır öngörüyor.

Tebliğ, fıkhi uygunluk görüşünün kimden alınacağını düzenlemiyor; bu görüş uygulamada portföy yönetim şirketinin çalıştığı danışma komitelerinden alınıyor.

Katılım fonu ne alır?

Fonun türüne göre değişmekle birlikte katılım fonlarının portföyünde şunlar bulunabilir:

Para piyasası katılım fonları, hisse senedi katılım fonları, altın katılım fonları, kira sertifikası katılım fonları gibi alt türler var. Her birinin riski farklı: kira sertifikası ağırlıklı bir fonla hisse ağırlıklı bir fonun dalgalanması aynı değil.

İcazet belgesi nedir?

İcazet, bir danışma komitesinin bir ürünün ya da fonun faizsiz finans ilkelerine uygun olduğuna dair verdiği yazılı görüştür. Örnek olarak Kuveyt Türk Portföy’ün bir hisse senedi katılım fonu için yayımladığı icazet belgesi:

  • Veren: Danışma Komitesi; başkan ve üç üyenin adı belgede yazıyor.
  • Tarih: 7 Haziran 2024. Belgede ayrı bir geçerlilik süresi belirtilmemiş.
  • Kapsam: Belge yalnızca adı geçen fona özgü; şirketin diğer fonlarını kapsamıyor.
  • Ne onaylanıyor: Fonun yatırım yapabileceği varlıklar, alım-satım süreçleri, yönetim ücreti ve performans ücreti yapısı, fondan karşılanan giderler, satış kanalları ve geri alımlar faizsiz finans ilkeleri açısından incelenmiş ve uygun bulunmuş.
  • Denetim: Uygunluğun sürmesi düzenli denetime bağlı.
  • Yatırımcıya not: Belge, fon için kâr garantisi verilmediğini açıkça yazıyor.

Başka şirketlerin belgelerinde geçerlilik süresi, iptal koşulu ya da türev kullanımına sınır gibi ek hükümler de bulunabiliyor.

İcazet belgesini okurken beş kontrol

  1. Kim vermiş? Komitenin adı ve üyeleri belgede yazıyor mu?
  2. Ne zaman verilmiş? Belgenin tarihi ve varsa geçerlilik süresi ne? Fonun izahnamesi o tarihten sonra değiştiyse belge hâlâ güncel mi?
  3. Hangi fon için? Belgede fonun tam adı geçiyor mu? Aynı şirketin başka bir fonuna ait belge bu fonu kapsamaz.
  4. Hangi koşullarla? Belge koşullu verilmişse (örneğin türev kullanımına sınır) fonun izahnamesi bu koşullarla uyumlu mu?
  5. Arındırma ne olacak? Fon, uygun olmayan gelirleri kendisi mi arındırıyor, yoksa bunu yatırımcıya mı bırakıyor? Ayrıntısı: Arındırma nedir, nasıl hesaplanır?

İcazet belgesi bazı portföy yönetim şirketlerinin sitelerinde fonun sayfasında yayımlanıyor; bulamazsanız şirketten isteyin.

Riskler ve güvence

  • Mevduat güvencesi yok. Katılım bankalarındaki gerçek kişilere ait katılım hesapları (bankacılık mevzuatında bunlara da “katılım fonu” deniyor) belirli tutara kadar TMSF güvencesinde; yatırım fonları ise değil. Fonun değeri piyasaya göre her gün değişir.
  • Fon varlıkları ayrı tutulur. Yatırım fonlarının varlıkları portföy yönetim şirketinin kendi malvarlığından ayrıdır ve bir saklayıcı kuruluşta korunur.
  • Risk değeri. Her fonun izahnamesinde ve yatırımcı bilgi formunda 1 ile 7 arasında bir risk değeri yer alır; sayı büyüdükçe dalgalanma artar.
  • Maliyet. Yönetim ücreti ve diğer giderler fon getirisinden düşülür; izahnamenin “fon giderleri” bölümünden kontrol edin.

Fon bilgilerine nereden bakılır?

  • Fonun izahnamesi, iç tüzüğü ve yatırımcı bilgi formu: portföy yönetim şirketinin sitesi ve KAP.
  • Fonun fiyat geçmişi ve portföy dağılımı: TEFAS ve KAP’taki fon bildirimleri.
  • İcazet belgesi: portföy yönetim şirketinin sitesindeki fon sayfası.

Bu sayfa belirli bir fonu ya da kurumu önermez; örnek olarak verilen belge yalnızca bir icazetin nasıl okunacağını göstermek için seçildi.

Kaynaklar

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir. Bir ürünün faizsiz finans ilkelerine uygunluğunu ürünü sunan kurumun icazet belgesinden ve resmî açıklamalarından kontrol edin.